İmar Para Cezasına İptal Davası: İmar K. m.32 ve m.42

Anahtar Kelimeler: imar para cezası, encümen kararı iptali, yürütmenin durdurulması, ruhsatsız yapı, İmar Kanunu 42

Bodrum’da imar mevzuatına aykırılık nedeniyle belediye encümen tarafından verilen idari para cezaları, taşınmaz sahiplerinin sıkça karşılaştığı bir durumdur. Bu cezalar; ruhsatsız yapı, ruhsata aykırı tadilat veya proje dışı kullanım gibi sebeplerle uygulanır. Bu yazıda imar para cezalarına nasıl itiraz edilebileceğini ve iptal davasının nasıl açıldığını anlatıyoruz.

İmar Kanunu m.32 ve m.42 Ayrımı

İmar Kanunu m.32; ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapı tespit edildiğinde inşaatın mühürlenmesi ve süre verilerek ruhsat alınmasının istenmesini düzenler. Bu sürede ruhsat alınmaz veya aykırılık giderilmezse yıkım kararı verilir. m.42 ise idari para cezasını düzenler. İki madde birlikte uygulanır; yani aynı eylem hem para cezası hem de yıkım kararı doğurabilir.

Encümen Kararının Tebliği ve Dava Süresi

Belediye encümeni tarafından verilen para cezası kararı, ilgilisine tebliğ edilir. Tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılmazsa karar kesinleşir ve icraya konulur. Bu süre kesin ve hak düşürücüdür. Tebliğin usulüne uygun yapılmaması (örneğin yanlış adrese tebliğ) süreyi başlatmaz; ancak bu durumun ispatı önemlidir.

Yürütmenin Durdurulması Talebi

İptal davası açılırken aynı zamanda yürütmenin durdurulması talebinde bulunulması son derece önemlidir. Yürütme durdurulmazsa belediye, para cezasını ödenmesi için takibe geçebilir ve hatta yıkım kararını uygulayabilir. Yürütmenin durdurulması; cezanın açıkça hukuka aykırı olması ve telafisi güç zarar doğurma ihtimalinin bulunması halinde verilir.

Cezanın Hesaplanmasında Sık Yapılan Hatalar

İmar para cezası; yapının niteliğine, alanına ve aykırılığın türüne göre hesaplanır. Hesaplama formülünün yanlış uygulanması, m2 ölçümünün hatalı yapılması, aykırı olmayan kısımların da hesaba dahil edilmesi gibi durumlar; cezayı şişirir. Bu yüzden iptal davasında sadece esasa değil, hesaplama yöntemine de itiraz edilmelidir.

Tebligat ve Savunma Eksiklikleri

Encümen kararı verilmeden önce ilgilisinin savunmasının alınması gerekir. Savunma alınmadan veya usulsüz alınarak verilen kararlar; usul yönünden iptal edilebilir. Aynı şekilde encümen kararının gerekçesinin yeterli olmaması, hangi mevzuat hükmüne dayanıldığının belirtilmemesi de iptal sebebi oluşturur.

İmar Barışı (Yapı Kayıt Belgesi)

2018 yılında düzenlenen imar barışı kapsamında alınan Yapı Kayıt Belgesi; ilgili yapının tapuya tescil ve belediye işlemleri açısından önemli koruma sağlar. Belge sahibi yapılar hakkında m.32 ve m.42 işlemleri tesis edilemez. Belgenin geçerliliğine itiraz eden belediye kararlarına karşı da iptal davası açılabilir.

Sonuç

İmar para cezası tebliğ edildiğinde panik yapmak yerine, derhal hukuki destek alarak 60 günlük süre içinde dava açmak gerekir. Aksi halde ceza kesinleşir ve sonradan yapılabilecek pek bir şey kalmaz. Yürütmenin durdurulması talebi, dava sürecinde mağduriyetin önüne geçebilir.